Sedef Hastalığı ve Kaşıntı

Sedef hastalığı çok çeşitli belirtilere yol açabilen bir hastalıktır. Bu belirtiler arasında deride yanma ve batma hissi, iltihabi reaksiyon, kızarıklık, kaşıntı, pullanma ve çatlama sayılabilir. Sedef hastalarında kaşıntı en fazla sıkıntı veren belirtilerden birisidir ve hastaların yaşam kalitesini önemli ölçüde olumsuz etkilemektedir. Hekim ve hastaların büyük çoğunluğu kaşıntının sedef hastalığındaki en önemli belirtilerden biri olduğunu belirtmektedirler.14


Sedef hastalarının yaklaşık olarak %70-80’inde orta şiddette ya da şiddetli kaşıntı görülmektedir. Sedef hastalığında kaşıntı yaygın olmasına rağmen, uzun bir süredir bu belirtiye olduğundan daha az önem verilmiş ve nedenleri konusunda yeterince bilgi elde edilememiştir. Bu bilgi eksikliği nedeniyle etkili tedaviler de geliştirilememiştir. Sedef hastalığında ortaya çıkan kaşıntı, kaşıntı ilaçlarının çoğuna yanıt vermemektedir. Kaşıntı tedavisine yönelik güncel yaklaşımlar genel olarak sedef hastalığı lezyonlarını iyileştirerek kaşıntının azaltılmasına odaklanmaktadır. Ancak, sedef hastalığı lezyonlarının düzelmesi haftalar alabilmektedir ve kaşıntı şiddeti hastalık şiddetiyle sadece zayıf bir ilişki göstermektedir.15

Sedef hastalığında kaşıntının nasıl oluştuğu halen kesin olarak bilinmemektedir. Mediyatör olarak adlandırılan vücuttan salgılanan çeşitli kimyasal aracı maddelerin kaşıntıdan sorumlu olduğu ileri sürülmüştür, ancak hiçbirinin kesin sebep olduğu kanıtlanamamıştır.16Kaşıntı oluşmasında önemli aracı maddelerden biri olan histamin sedef hastalığında kaşıntının gelişiminde çok fazla rol oynamıyor gibi görünmektedir.15 Sedef hastalarının %20’den daha azı ağızdan alınan antihistaminiklerin kaşıntıyı azaltmada etkili olduğunu bildirmektedir.16

Son dönemde yapılan çalışmalarda, kaşıntısı olan sedef hastalarının derisinde kaşıntısı olmayanlara göre sinir liflerinin yoğunluğunun arttığı gösterilmiştir.15 Sinir uçlarından nöropeptid adı vedilen çeşitli kimyasal maddelerin salınmasındaki artışın sedef hastalığında kaşıntıya yol açabileceği düşünülmektedir.15 Diğer olası nedenler arasında vücutta interlökin 2 gibi maddelerin artışı ve damar anormallikleri yer almaktadır.16

Yapılan bir araştırmada, sedef hastalarının hemen hemen tümü stresin hastalık lezyonlarını ve kaşıntıyı artırdığını belirtmiştir. Ayrıca fazla kilolu ya da şişman sedef hastalarında kaşıntının daha şiddetli olduğu da saptanmıştır.17

Günümüzde kaşıntıyı gidermek için kullanılan ilaçlar sedef hastalığındaki kaşıntıda çok etkili sonuçlar vermemektedir. Deriyi yumuşatıcı çeşitli ürünler, topikal steroidler ve kalsipotriol krem kaşıntıyı hafifletebilmekle birlikte, bu ilaçların etkileri geçicidir. Ağızdan alınan antihistaminik ilaçlar hastaların %15’inde kaşıntıyı hafifletmektedir. Fototerapi (UVB tedavisi) de benzer şekilde hastaların
%15’inde kaşıntıyı azaltmaktadır. Ayrıca, sedef hastalığının tedavisinde kullanılan bazı biyolojik tedaviler de hastaların bir bölümünde kaşıntının giderilmesi açısından yararlı sonuçlar verebilir. Deriye soğuk uygulamasından (örn. soğuk duş, soğuk kompresler) yarar sağlayan hastalar olduğu da bildirilmiştir.17

Sonuç olarak, sedef hastalığında sağlıklı görünen deriye uygulanan travma (örn. kaşıma) yeni sedef lezyonlarının gelişmesine yol açabileceğinden, sedef hastalarının birçoğunda görülen ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen kaşıntının etkili biçimde kontrol altına alınması büyük önem taşımaktadır.14,15 Sedef hastalığının diğer belirtileri gibi kaşıntı da mutlaka doktora bildirilmelidir.

Referanslar

14. Globe D, et al. Health and Quality of Life Outcomes 2009, 7:62.
15. Reich A, et al. Acta Derm Venereol 2007;87:299-304.
16. Reich A, Szepietowski JC. Mediators of Inflammation, Volume 2007, Article ID 64727. doi:10.1155/2007/64727.
17. Prignano F, et al. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology 2009;2:9-13.